മനാമ: യു.എസ്–ഇറാൻ വെടിനിർത്തൽ ധാരണകൾക്കായുള്ള നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾ തുടരുന്നതിനിടയിലും ബഹ്റൈനെയും കുവൈറ്റിനെയും ലക്ഷ്യമിട്ട് വീണ്ടും നാടകീയമായി ഡ്രോൺ, മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങൾ ഉണ്ടായതോടെ ഗൾഫ് മേഖലയിൽ സുരക്ഷാഭീതി വീണ്ടും ശക്തമാകുന്നു. ആക്രമണങ്ങളുടെ പൂർണ്ണ ഉത്തരവാദിത്വം ഇറാന്റെ സായുധ സേനയായ ഇറാൻ റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് (IRGC) ഔദ്യോഗികമായി ഏറ്റെടുത്തതായി ഇറാൻ സംസ്ഥാന മാധ്യമങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ച് അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ മേഖലയിൽ യു.എസ് നടത്തിയ സൈനിക നടപടികൾക്കുള്ള നേരിട്ടുള്ള തിരിച്ചടിയാണ് ഈ ആക്രമണങ്ങളെന്നാണ് ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണം.
വെടിനിർത്തൽ ചർച്ചകളും നിലപാടുകളിലെ ഭിന്നതയും
മേഖലയിൽ സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള യു.എസ്–ഇറാൻ സ്ഥിരവെടിനിർത്തൽ ചർച്ചകളെ പുതിയ ആക്രമണങ്ങൾ ഏത് രീതിയിൽ ബാധിക്കുമെന്നതാണ് നിലവിലെ പ്രധാന ആശങ്ക. യു.എസ്. സെക്രെട്ടറി ഓഫ് സ്റ്റേറ്റ് മാർക്കോ റൂബിയോ (Marco Rubio) തന്റെ ഗൾഫ് സന്ദർശനത്തിനിടെ, ഇറാനുമായി ഉണ്ടാകുന്ന ഏതൊരു സുരക്ഷാ ധാരണയും ഗൾഫ് സഖ്യരാജ്യങ്ങളുടെ പരമാധികാരവും സുരക്ഷയും പൂർണ്ണമായി പരിഗണിച്ചായിരിക്കുമെന്ന് കടുത്ത ഉറപ്പുനൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ ചർച്ചകളുടെ സമയക്രമത്തെക്കുറിച്ച് ഇരുപക്ഷത്തുനിന്നും പരസ്പരവിരുദ്ധമായ സൂചനകളാണ് ഇപ്പോൾ പുറത്തുവരുന്നത്:
യു.എസ് നിലപാട്: "ഒരു ചർച്ചയും റദ്ദാക്കിയിട്ടില്ല, നയതന്ത്ര ചർച്ചകളുമായി മുന്നോട്ട് പോകുന്നു," എന്ന് ഒരു മുതിർന്ന യു.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ വ്യക്തമാക്കി.
ഇറാൻ നിലപാട്: മധ്യസ്ഥരായ ഖത്തറുമായി ആലോചനകൾ തുടരുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഈ ആഴ്ച പുതിയ സാങ്കേതിക ചർച്ചകളൊന്നും നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ഇറാന്റെ ഉപവിദേശകാര്യ മന്ത്രി കസേം ഗരീബാബാദി വ്യക്തമാക്കി.
ഹോർമൂസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണവും സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളും
ഇരുവിഭാഗവും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ തർക്കവിഷയങ്ങളിലൊന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും തന്ത്രപ്രധാനമായ കപ്പൽച്ചാലായ ഹോർമൂസ് കടലിടുക്കിന്റെ (Strait of Hormuz) നിയന്ത്രണവും അവിടുത്തെ കടൽഗതാഗത സുരക്ഷയുമാണ്.
ഈ പ്രധാന അന്താരാഷ്ട്ര ജലപാത എപ്പോഴും തുറന്നുതന്നെയിരിക്കുമെന്ന് മാർക്കോ റൂബിയോ ഗൾഫ് സഖ്യരാജ്യങ്ങൾക്ക് ആവർത്തിച്ച് ഉറപ്പുനൽകിയപ്പോൾ, ഹോർമൂസ് മേഖലയിലെ സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങൾക്ക് തങ്ങളാണ് ഉത്തരവാദികളെന്ന കർശന നിലപാടിൽ ഇറാന്റെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അറാഖ്ചിയും ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു.
ലോകത്തിലെ എണ്ണവ്യാപാരത്തിന്റെ വലിയൊരു ശതമാനവും കടന്നുപോകുന്ന ഹോർമൂസ് മേഖലയിലെ ഈ തുടർച്ചയായ അനിശ്ചിതത്വം ആഗോള ഊർജ്ജവിലയെയും കപ്പൽഗതാഗതത്തെയും ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയെയും വരുംദിവസങ്ങളിൽ ദോഷകരമായി ബാധിച്ചേക്കാം. നിലവിലെ താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തൽ ധാരണകൾ തകരാതെ സംരക്ഷിക്കാനും ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സാങ്കേതിക ചർച്ചകൾ എത്രയും വേഗം പുനരാരംഭിക്കാനും മധ്യസ്ഥ രാജ്യമായ ഖത്തർ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർക്ക് കനത്ത നയതന്ത്ര ദൗത്യമാണ് ഇപ്പോൾ മുന്നിലുള്ളത്.