ന്യൂഡൽഹി: ഇറാൻ സുപ്രീം ലീഡർ ആയത്തുല്ല അലി ഖാംനെയിയുടെ സംസ്ഥാന സംസ്കാരച്ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയെ ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാൻ ഔദ്യോഗികമായി ക്ഷണിച്ചു. ഡൽഹിയിലെ ഇറാൻ എംബസി വഴി വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന് കൈമാറിയ ഈ ക്ഷണത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ പങ്കാളിത്തം എപ്രകാരമായിരിക്കുമെന്നതിൽ കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഇതുവരെ അന്തിമ തീരുമാനമെടുത്തിട്ടില്ല. ജൂലൈ 4-ന് തെഹ്റാനിൽ ആരംഭിച്ച്, ജൂലൈ 9-ന് ഖാംനെയിയുടെ ജന്മനാടായ മഷ്ഹദിൽ അവസാനിക്കുന്ന രീതിയിലാണ് ചടങ്ങുകൾ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
പ്രാദേശിക നയതന്ത്രവും ആഗോള പങ്കാളിത്തവും
മേഖലയിലെ സങ്കീർണ്ണമായ യുദ്ധസാഹചര്യങ്ങളെത്തുടർന്ന് മാറ്റിവെക്കപ്പെട്ട ഈ ചടങ്ങിലേക്ക് മോദിക്ക് പുറമെ ചൈന, റഷ്യ, ഖത്തർ, ഫ്രാൻസ്, പാകിസ്ഥാൻ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ രാജ്യങ്ങളിലെ ഭരണത്തലവന്മാർക്കും ഇറാൻ ക്ഷണം അയച്ചിട്ടുണ്ട്. പാകിസ്ഥാൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷഹ്ബാസ് ഷരീഫ് തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ ഉന്നതതല പ്രതിനിധിസംഘം ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കുമെന്ന് ഇതിനകം സ്ഥിരീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞു.
പശ്ചിമേഷ്യൻ നയതന്ത്രത്തിൽ ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ച് ഇറാൻ അതീവ നിർണ്ണായകമായ പങ്കാളിയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ചാബഹാർ തുറമുഖ വികസനം, അന്താരാഷ്ട്ര ചരക്കുനീക്ക ഇടനാഴികൾ, ഊർജ്ജ സുരക്ഷ എന്നിവയിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ദീർഘകാല തന്ത്രപ്രധാന ബന്ധമുണ്ട്. 2024 ഒക്ടോബറിൽ നടന്ന ബ്രിക്സ് (BRICS) ഉച്ചകോടിക്കിടെ പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയും ഇറാൻ പ്രസിഡന്റും തമ്മിൽ നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ച ഈ ഉഭയകക്ഷി ബന്ധത്തിന്റെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്നതായിരുന്നു. മുൻപ് തന്നെ ഇന്ത്യ ഖാംനെയിയുടെ വിയോഗത്തിൽ ഔദ്യോഗികമായി അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നെങ്കിലും, നിലവിലെ ആഗോള സഖ്യങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത് ഏത് തലത്തിലുള്ള നയതന്ത്ര പ്രതിനിധിയെ അയക്കണം എന്നതിൽ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അതീവ ജാഗ്രതയോടെയുള്ള വിലയിരുത്തലിലാണ്.
സ്ട്രാറ്റജിക് ബ്രീഫ് (ഗൾഫ് & പശ്ചിമേഷ്യൻ നയതന്ത്രം): ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിൻ (GCC) രാജ്യങ്ങളുമായും അമേരിക്ക, ഇസ്രയേൽ എന്നിവരുമായും ശക്തമായ തന്ത്രപ്രധാന-സാമ്പത്തിക ബന്ധം പുലർത്തുന്ന ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ച്, ഈ ചടങ്ങിലെ പങ്കാളിത്തം അതീവ സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു നയതന്ത്ര പരീക്ഷണമാണ് (Balancing Act). ഇറാനിലെ ഈ നിർണ്ണായക അധികാര കൈമാറ്റ ഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യ സ്വീകരിക്കുന്ന നിലപാട്, വരും ദിവസങ്ങളിൽ ചാബഹാർ പ്രോജക്റ്റുകളുടെ ഭാവിയെയും ഗൾഫ് മേഖലയിലെ ഇന്ത്യയുടെ സമദൂര നയതന്ത്രത്തെയും സ്വാധീനിച്ചേക്കാം. ആഗോള ബിസിനസ്സ് നേതാക്കളും ഊർജ്ജ വിപണി നിരീക്ഷകരും ഡൽഹിയുടെ അടുത്ത നീക്കത്തെ അതീവ പ്രാധാന്യത്തോടെയാണ് വീക്ഷിക്കുന്നത്.