ടെഹ്റാൻ: അന്തരിച്ച മുൻ ഇറാൻ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുല്ല അലി ഖമനെയുടെ (Ayatollah Ali Khamenei) ആറുദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക സംസ്കാരച്ചടങ്ങുകൾക്ക് ടെഹ്റാനിലെ ഇമാം ഖൊമേനി ഗ്രാൻഡ് മൊസല്ലയിൽ (Imam Khomeini Grand Mosalla) തുടക്കമായി. ഖമനെയുടെ ഭീമാകാരമായ ചിത്രം സ്ഥാപിച്ച പ്രാർത്ഥനാ സമുച്ചയത്തിലേക്ക് രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽനിന്ന് വൻ ജനപ്രവാഹമാണ് ഒഴുകിയെത്തുന്നതെന്ന് മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് ഐയുടെ തത്സമയ റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ചടങ്ങുകളുടെ മുഴുവൻ ദിവസങ്ങളിലുമായി പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം ഒരു കോടിയിലേറെ കടന്നേക്കാമെന്നാണ് ചില ഇറാനിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ കണക്കാക്കുന്നത്. അതീവ കനത്ത സുരക്ഷാ വലയത്തിലാണ് പൊതുദർശനവും അനുശോചന ചടങ്ങുകളും പുരോഗമിക്കുന്നത്.
സംസ്കാര ചടങ്ങുകളുടെ സമയക്രമവും വിലാപയാത്രയും
കഴിഞ്ഞ ഫെബ്രുവരി 28-ന് ആരംഭിച്ച അമേരിക്കൻ–ഇസ്രയേൽ വ്യോമാക്രമണത്തിലാണ് ആയത്തുല്ല അലി ഖമനെ കൊല്ലപ്പെട്ടത്. യുദ്ധസാഹചര്യങ്ങൾ കാരണം മാസങ്ങൾ വൈകിയ സംസ്കാരച്ചടങ്ങുകളുടെ വിശദാംശങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
പൊതുദർശനം: ടെഹ്റാനിലെ പ്രധാന പ്രാർത്ഥനാ സമുച്ചയത്തിൽ വിപുലമായ സൗകര്യങ്ങളോടെയുള്ള പൊതുദർശനം ആരംഭിച്ചു.
വിലാപയാത്രയുടെ റൂട്ട്: ടെഹ്റാനിലെ ചടങ്ങുകൾക്ക് ശേഷം മൃതദേഹം ഖോം (Qom) ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യത്തെ പ്രധാന മതകേന്ദ്രങ്ങളിലൂടെ വിലാപയാത്രയായി കൊണ്ടുപോകും.
അന്തിമ സംസ്കാരം: ജൂലൈ 9-ന് വിശുദ്ധ നഗരമായ മഷ്ഹദിൽ (Mashhad) വെച്ചായിരിക്കും അന്തിമ സംസ്കാരച്ചടങ്ങുകൾ നടക്കുക.
രാജ്യത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ–മത പ്രതിനിധികളും വിദേശ നയതന്ത്രജ്ഞരും ഈ ചടങ്ങുകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എത്തിച്ചേർന്നിട്ടുണ്ട്.
പ്രതിരോധത്തിന്റെ പ്രതീകമായി മാറിയ ദുഃഖാചരണം
വിലാപച്ചടങ്ങുകളിൽ പരസ്യമായി ഉയർത്തുന്ന ചുവന്ന പതാകകളും പ്രതികാര മുദ്രാവാക്യങ്ങളും ചടങ്ങുകളുടെ ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവം വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നാൽ, ഇറാൻ സർക്കാർ ഈ വൻ ജന പങ്കാളിത്തത്തെ വിദേശാക്രമണങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള ദേശീയ ഐക്യത്തിന്റെയും പതറാത്ത പ്രതിരോധത്തിന്റെയും വലിയൊരു പ്രകടനമായാണ് ലോകത്തിന് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.
സമാധാന ചർച്ചകൾക്ക് താൽക്കാലിക വിരാമം
ഖമനെയുടെ ഔദ്യോഗിക ദുഃഖാചരണത്തെത്തുടർന്ന് യുഎസുമായുള്ള സമാധാനകരാർ നടപ്പാക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സുപ്രധാന സാങ്കേതിക ചർച്ചകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്:
അന്തിമ ധാരണകൾ ബാക്കി: തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കൽ, ഇറാനെതിരെയുള്ള സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവുകൾ അനുവദിക്കൽ, ആണവപദ്ധതിയുടെ ഭാവി, പ്രാദേശിക സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഇരുപക്ഷവും തമ്മിൽ ഇനിയും അന്തിമ ധാരണ ആവശ്യമുണ്ട്.
സംസ്കാരച്ചടങ്ങുകൾ പൂർണ്ണമായി അവസാനിച്ചതിന് ശേഷം മാത്രമേ ഈ നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുകയുള്ളൂ എന്നാണ് ബന്ധപ്പെട്ട റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അതിനാൽ, ടെഹ്റാനിലെ ഈ ദുഃഖാചരണം ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങൾക്കൊപ്പം മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സമാധാനപ്രക്രിയയുടെ ഭാവിയെയും നിർണായകമായി സ്വാധീനിക്കുന്ന ഒരു ഘട്ടമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.