അബുദാബി: ഹോർമൂസ് കടലിടുക്കിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന കപ്പലുകളിൽ നിന്ന് ഇറാനോ മറ്റേതെങ്കിലും രാജ്യങ്ങളോ ടോൾ ഈടാക്കാൻ അനുവദിക്കില്ലെന്ന് യു.എസ് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോ ഗൾഫ് സഖ്യരാജ്യങ്ങൾക്ക് കർശന ഉറപ്പ് നൽകി. ഇറാനുമായുള്ള സമാധാന ചർച്ചകളിൽ വാഷിങ്ടൺ തങ്ങളുടെ ശക്തമായ നിലപാട് തുടരുമെന്നും ഗൾഫ് മേഖലയുടെ സുരക്ഷയോടുള്ള അമേരിക്കയുടെ പ്രതിബദ്ധതയിൽ മാറ്റമില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
യു.എസ്-ഇറാൻ 60 ദിവസത്തെ വെടിനിർത്തൽ ധാരണയ്ക്ക് പിന്നാലെ, ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ ആശങ്കകൾ പരിഹരിക്കാനും സുരക്ഷാ ഉറപ്പുകൾ പുതുക്കാനുമുള്ള സന്ദർശനത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് റൂബിയോ അബുദാബിയിലെത്തിയത്. യു.എ.ഇ, കുവൈത്ത്, ബഹ്റൈൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ ഉന്നത നേതാക്കളുമായും നയതന്ത്രജ്ഞരുമായും അദ്ദേഹം കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തും.
ഹോർമൂസ് കടലിടുക്കിലെ സ്വതന്ത്ര കപ്പൽഗതാഗതം ഉറപ്പാക്കുക എന്നത് യു.എസിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മുൻഗണനയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ കൂട്ടിച്ചേർത്തു:
“ഹോർമൂസ് ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര ജലപാതയാണ്. ഒരു രാജ്യത്തിനും അന്താരാഷ്ട്ര ജലപാതകളിൽ സ്വന്തം നിലയ്ക്ക് ടോൾ ഈടാക്കാൻ നിയമപരമായ അവകാശമില്ല.”
ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ ആശങ്കകൾ
ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക് വഴി ലോകത്തിലെ ആഗോള എണ്ണവ്യാപാരത്തിന്റെ സിംഹഭാഗവും കടന്നുപോകുന്നതിനാൽ, ഇവിടെയുണ്ടാകുന്ന ചെറിയൊരു തടസ്സം പോലും അന്താരാഷ്ട്ര ഇന്ധനവിപണിയെയും ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെയും നേരിട്ട് ബാധിക്കും.
കഴിഞ്ഞ ആഴ്ചയിലെ യു.എസ്-ഇറാൻ ധാരണ പ്രകാരം ഹോർമൂസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽഗതാഗതത്തിന്റെ ഭാവി കാര്യങ്ങളിൽ ഒമാൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള തീരദേശ രാജ്യങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി ചർച്ചകൾ നടത്തുമെന്ന് സൂചനയുണ്ടായിരുന്നു. നിലവിൽ 60 ദിവസത്തേക്ക് സ്വതന്ത്ര ഗതാഗതം ഇറാൻ ഉറപ്പുനൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഭാവിയിൽ അവർ ടോളോ മറ്റ് സേവന നിരക്കുകളോ ഈടാക്കുമോ എന്ന ആശങ്ക ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിലുണ്ട്.
ഈ വിഷയത്തിൽ ഗൾഫ് സഖ്യകക്ഷികൾക്കിടയിൽ വ്യത്യസ്തമായ നിലപാടുകളാണുള്ളത്:
ഖത്തർ: യു.എസ്-ഇറാൻ ധാരണയ്ക്ക് രൂപം നൽകുന്നതിൽ നിർണ്ണായകവും സജീവവുമായ പങ്കുവഹിച്ചു.
യു.എ.ഇ, കുവൈത്ത്, ബഹ്റൈൻ: ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവ് ലഭിക്കുന്നതോടെ ഇറാൻ വീണ്ടും സൈനിക ശക്തി വീണ്ടെടുക്കുമോ, മിസൈൽ പദ്ധതികൾ തുടരുമോ, പ്രാദേശിക ഇടപെടലുകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുമോ എന്ന കാര്യത്തിൽ കടുത്ത ആശങ്കയിലാണ് ഈ രാജ്യങ്ങൾ.
വാഷിങ്ടൺ-തെഹ്റാൻ ഭിന്നതകൾ
യു.എസ് ഏർപ്പെടുത്തിയ ഉപരോധങ്ങളിലെ ഇളവ്, ഇറാന്റെ എണ്ണവിൽപ്പന, മുൻപ് മരവിപ്പിച്ചിരുന്ന ഫണ്ടുകളുടെ ഉപയോഗം, ആണവ-മിസൈൽ പരിശോധനകൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ വാഷിങ്ടണും തെഹ്റാനും തമ്മിൽ ഇപ്പോഴും വലിയ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇറാന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര ആണവപരിശോധനകൾക്ക് അവർ സമ്മതിച്ചതായി അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് പ്രസ്താവിച്ചപ്പോൾ, ഇറാൻ വിദേശകാര്യ വക്താവ് ഇസ്മായിൽ ബഘായി അത് പൂർണ്ണമായി നിഷേധിച്ചിരുന്നു.
അതിനാൽ, റൂബിയോയുടെ ഈ സന്ദർശനം കേവലം സുരക്ഷാ ഉറപ്പുകൾ നൽകുന്നതിലുപരി, യു.എസ്-ഇറാൻ കരാറിന്റെ നയതന്ത്ര വ്യാഖ്യാനം അമേരിക്കയുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള ശ്രമമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
കുവൈത്ത് ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഇത് നിർണായകം
ഹോർമൂസ് കടലിടുക്കിലെ ഗതാഗതസ്വാതന്ത്ര്യം കുവൈത്ത് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഊർജ്ജ അധിഷ്ഠിത ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്ന കാര്യമാണ്. കാരണം താഴെ പറയുന്ന ഘടകങ്ങൾ ഹോർമൂസ് വഴിയുള്ള സ്ഥിരതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു:
രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രധാന വരുമാന മാർഗ്ഗമായ ഊർജ്ജ വ്യാപാരം (എണ്ണ, ഗ്യാസ് കയറ്റുമതി).
ഇറക്കുമതിയെ ആശ്രയിക്കുന്ന ഗൾഫ് മേഖലയിലെ ഭക്ഷ്യ-വസ്തു വിതരണം.
സുരക്ഷാ ഭീഷണികൾ ഉയരുമ്പോൾ വർദ്ധിക്കുന്ന കപ്പൽ ഇൻഷുറൻസ് ചെലവുകൾ.
വ്യോമ-കടൽ ഗതാഗത സുരക്ഷ.
ഇവയെല്ലാം മുൻനിർത്തി നോക്കുമ്പോൾ, റൂബിയോ നൽകിയ ‘ടോൾ അനുവദിക്കില്ല’ എന്ന കർശനമായ ഉറപ്പ് ഗൾഫ് സുരക്ഷാ ചർച്ചകളിൽ അമേരിക്ക നൽകുന്ന ശക്തമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശമാണ്.